Wanneer we het hebben over arbeidsveiligheid, vooral in operationele omgevingen, hoor je vaak dat “ongelukken erbij horen”. Maar de waarheid is: een ongeluk is niet normaal, het is een procesfout.
In 2024 kreeg ik de kans om leiding te geven aan een cateringorganisatie die een belangrijke mijlpaal bereikte: een volledig jaar zonder één enkel ongeval met verzuim, in een context van hoge operationele complexiteit.
Om de omvang van de uitdaging te schetsen:
2,5M maaltijden geserveerd: meer dan 2.500.000 maaltijden in het jaar
20M gewerkte uren: meer dan 20 miljoen gewerkte uren
0 verzuimgevallen: nul ongevallen met verzuim in 2024
Met andere woorden: een bijna perfect scenario voor het ontstaan van ongevallen.
Toch wisten we het verzuim naar nul te brengen. En dat gebeurde niet door geluk — het gebeurde door cultuur, proces en leiderschap.
Industriële keuken: de perfecte omgeving voor risico
De keuken is een van de meest kritische omgevingen als het om veiligheid gaat:
Natte en gladde oppervlakken
Hete en scherpe apparatuur
Constant gebruik van messen en machines
Hoog tempo en druk door volume
Mensen die voortdurend in beweging zijn
Daarbij komt een factor die vaak wordt onderschat: het normaliseren van risico.
“Een klein sneetje”, “een lichte brandwond”, “uitglijden zonder te vallen” worden al snel gezien als onderdeel van de routine.
En precies dáár schuilt het gevaar.
De belangrijkste acties die het verschil maakten
Echte aanwezigheid in de operatie (Gemba): We kwamen vaker uit kantoor en gingen de werkvloer op. We verhoogden het aantal gemba’s in de keukens aanzienlijk, waarbij we processen, stromen, gedrag en échte risico’s observeerden.
Niet om te controleren, maar om:
De werkelijkheid te begrijpen
Naar het team te luisteren
Processen te verbeteren samen met degenen die het werk uitvoeren
De Veiligheidsstop – 12 bijeenkomsten in het jaar: We introduceerden een actie genaamd “De Veiligheidsstop”.
Door het jaar heen:
Organiseerden we 12 nationale bijeenkomsten
Legden we alle operaties in Brazilië 60 minuten stil
Met één enkel onderwerp: veiligheid
Het onderscheidende:
Aanwezigheid van het topmanagement
Directe gesprekken, zonder eindeloze PowerPoint
Echte cases, echte situaties, echte risico’s
Dit maakte één ding glashelder voor de teams: veiligheid is geen praatje, het is een strategische prioriteit.
De Stem van Veiligheid – actief luisteren naar wie het risico leeft: We implementeerden het programma “De Stem van Veiligheid”, volledig gericht op actief luisteren.
Wie het risico het beste begrijpt, zit niet op kantoor. Dat zijn de mensen in de frontlinie.
We creëerden kanalen zodat medewerkers konden:
Risico’s melden
Verbeteringen voorstellen
Procesfouten aanwijzen
Praten zonder angst voor straf
Dat leidde tot iets krachtigs: gedeelde verantwoordelijkheid.
Meten, psychologische veiligheid en purpose
Echt meten: ernst en micro-incidenten: We begonnen veiligheid op een volwassenere manier te meten:
SLA voor de afhandeling van incidenten
Ernstgraad (severity rate)
Registratie van elk incident, zelfs kleine schaafwondjes
Het doel was niet bureaucratie. Het was patronen zien voordat er ernstige ongevallen gebeuren.
Een kleine snee vandaag = een groot ongeval morgen, als je het negeert.
Psychologische veiligheid, de onzichtbare factor. Misschien wel het belangrijkste punt van allemaal. We werkten sterk aan het creëren van een omgeving met:
Vertrouwen
Respect
Openheid om te spreken
Geen angst voor straf bij het melden van fouten
Mensen zorgen pas echt voor veiligheid wanneer ze zich veilig voelen om erover te praten.
Het echte verschil: purpose
Aan het einde van de dag ging het niet alleen om proces. Het ging om purpose.
We wisten veiligheid te verbinden met iets groters:
Zorgen voor je eigen leven
Zorgen voor je collega
Heelhuids thuiskomen
Een gezonde operatie op de lange termijn waarborgen
De operatie begreep dat veel produceren belangrijk is. Veilig produceren is niet onderhandelbaar.
Nul ongevallen is geen utopie. Het is het resultaat van aanwezig leiderschap, een sterke cultuur, actief luisteren, duidelijke processen en mensen centraal in de strategie. Dat is alleen mogelijk wanneer veiligheid niet als een afdeling wordt gezien, maar als een organisatie-waarde. En wanneer het cultuur wordt, verschijnen de resultaten — in de cijfers, bij de mensen en vooral in de levens die behouden blijven.
– Felipe Rios, specialist in Facilities & Food Service
